Sosyal - Duygusal
Gelişim
“Duyguları yönetme, empati kurma ve sosyal uyum becerisi.”
Sosyal - Duygusal gelişim nedir?
Sosyal gelişim, başkalarıyla ilişkiler kurmayı ve bunlara değer vermeyi, kendilikle ilgili duyguları ve zaman içinde çeşitli etkileşimlere sosyal uyum sağlamayı içerir.
Duygusal gelişim, çocuğun duygularının farkında olma, ifade etme ve yönetme ve başkalarının duygularını anlama ve bunlara tepki verme becerisini içerir.
Gelişim fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal yönleri ile bir bütündür. Bu bütünsel gelişim içerisindeki ilişki ise, çocuğun sosyal duygusal gelişiminin temelini oluşturmaktadır. Sosyal duygusal gelişim, çocuğun kendisini ifade edebilmesi, duygularını kontrol edebilmesi, kendisiyle ve çevresiyle barışık ve uyum içinde olabilme becerilerini içerir. Duygu kontrol edebilme becerisi çocukların ilişki sürdürebilme becerilerini geliştirecektir.
Çocuğun anne rahmine ilk düştüğü an itibariyle sosyal duygusal gelişim başlar ve tüm gelişimsel evrelerinde devam eder. Yapılan araştırmalarda, sosyal duygusal gelişimin en hızlı ilerlediği evrenin 0–6 yaş olduğu belirtilmektedir. Çocuğun bu dönemde kazandığı davranışların önemli bir kısmı, yetişkinlikteki karakterini, tavır, alışkanlık, inanç ve değer yargılarını biçimlendirmektedir. Bu dönemdeki sağlıklı iletişim ve iyi bir rol model, çocukların ifade etme becerilerini kuvvetlendirerek, duygu kontrol becerilerinin de gelişimine destek olmaktadır.
Sosyal duygusal beceriler ise; bireylerin yaşantısında sosyal hayata uyum sağlaması, duygularını anlayarak onları kontrol edebilmesi ve bu özelliklere dayalı olarak kendini ifade edebilmesi için gerekli özellikler olarak tanımlanmaktadır.
Sosyal duygusal beceriler, bireyin sağlıklı bir gelişim sağlaması için, duygusal zeka, duygu yönetimi/kontrolü, farkındalık, empati, sosyal ilişkileri düzenleme, merak, azim, sabır gibi becerileri içermektedir.
Empati geliştirmek, sorumluluk duygusu ile kararlar vermek, olumlu ilişkiler kurmak, doğru ve yanlış davranışları ayırt etmek ve zorlayıcı durumlarla etkin biçimde başa çıkabilmektir.
Sosyal-duygusal beceri örnekleri şunlardır:
-
Birinin üzgün olup olmadığını anlama ve iyi olup olmadığını sorma
-
Kendinizi arkadaşlarınıza, ebeveynlerinizden farklı bir şekilde ifade etme
-
Düşüncelerinizi ve hislerinizi anlama ve başkalarıyla ilişki kurabilme
Sosyal-duygusal gelişimi desteklenen bireyler:
-
Duygularını ifade edebilir, güçlü duygularını kendilerine ve başkalarına zarar vermeksizin yönetebilir,
-
Kendini sakinleştirme süreçlerini kullanabilir,
-
Dürtülerini kontrol edebilir ve problemlerini çözebilir,
-
Riskli davranışlardan uzak durur, stres yönetimi yapabilirler.