Çocuğunuza Serebral Palsi (SP) tanısı konduğu o ilk günü ve beyin emarındaki (MR) "hasarlı bölge" tanımını duyduğunuzda hissettiğiniz o belirsizliği hatırlıyor musunuz? Pek çok ebeveyn, beyinde oluşan bu ilk zedelenmenin değiştirilemez olduğunu düşünerek karamsarlığa kapılabilir. Oysa nörobilim, insan beyni hakkında tıp tarihini baştan yazan devasa bir gerçeği ortaya koyuyor: Beyin sabit bir organ değildir; doğru uyarım ve tekrarlarla kendini yeniden yapılandırabilen esnek bi

Çocuğunuz basit bir talimatı yerine getirirken yarıda bırakıyor, eşyalarını sık sık unutuyor, plan yapmakta veya bir işe başlamakta zorlanıyor mu? Ya da ödev başına oturduğunda dikkati ilk dakikada dağılıp hemen sıkılıyor mu? Sorun çocuğun öğrenme kapasitesinde değil, öğrendiği bilgiyi organize eden, planlayan ve işleyen "zihinsel yönetim merkezinde" olabilir. Nörobilimde ve özel eğitimde beynin bu Orkestra Şefliğine Yürütücü İşlevler adı verilir. Peki, bilişsel gelişim nedir

Down sendromu genel olarak gelişimsel gecikmeler ve zihinsel süreçlerdeki farklılıklarla tanımlansa da, moleküler biyoloji ve genetik dünyasında çok daha büyüleyici bir yönüyle bilinmektedir: Hücresel düzeyde kansere karşı olağanüstü bir koruma. Yapılan uluslararası tıp araştırmaları, 21. kromozomun bir çift yerine üç kopya olmasının (toplam 47 kromozom) insan biyolojisinde eşine az rastlanır bir biyolojik koruma mekanizması yarattığını ortaya koymaktadır. Tıp Dünyasını Şaşır

Çocuğunuz okuldan döndüğünde "Bugün kimse benimle oynamadı" dediğinde veya teneffüslerde bir köşede yalnız oturduğunu öğrendiğinizde içinizin nasıl cız ettiğini biliyoruz. Okul çağı, özel gereksinimli bir çocuk ve ailesi için yepyeni bir sınav alanıdır. Akademik öğrenme bir yana; sınıftaki gürültü, kurallar, oyun grubuna dahil olma çabası ve maalesef zaman zaman karşılaşılan akran zorbalığı ya da dışlanma, hem çocuğu hem de aileyi derinden yaralayabilir. Ancak unutulmamalıdır

Bir çocuğun dünyaya gelişi, her aile için umutlar ve hayallerle dolu yeni bir sayfanın açılmasıdır. Ancak bazen hayatın akışı beklenenden farklı bir patikaya sapar. Çocuğunuza konan bir tanı (otizm, özel öğrenme güçlüğü, gelişimsel gerilik veya dikkat eksikliği) o ana kadar kurduğunuz tüm planları bir anda baştan yazmanıza neden olabilir. Ebeveynlerin bu kırılma anında hissettiği belirsizlik, korku ve yalnızlık hissi son derece insani ve doğaldır. Ancak zamanla fark edilen ç

Özel eğitim, sadece bir sınıfta özel eğitimci eşliğinde ders yapmaktan ibaret değildir. Çocuğun zihinsel, duygusal ve davranışsal gelişiminin bir bütün olarak ele alınması, doğru gözlemlenmesi ve eğitim planının bilimsel verilerle şekillendirilmesi gerekir. İşte tam bu noktada Psikolojik Danışma ve Rehberlik (PDR) Hizmetleri, özel eğitim sürecinin merkezi pusulası ve koordinasyon gücü olarak devreye girer. PDR hizmeti; çocuğun bireysel gelişim takibinden uyum bozucu davranışl

Özel eğitim yolculuğuna başlayan her ebeveynin zihnini kurcalayan en temel soru şudur: "Çocuğum için en doğru eğitim yöntemi hangisi?" Gelişimsel gerilik, otizm, özel öğrenme güçlüğü veya dikkat eksikliği olan özel gereksinimli çocuklarımızın her biri kendilerine özgü bir öğrenme hızına ve dünyayı algılama biçimine sahiptir. Bu nedenle özel eğitimde "tek bir mucizevi yöntem" yoktur; çocuğun ihtiyacına göre şekillenen bilimsel metotlar vardır. Peki, Önce Algı bünyesinde uygula

Çocuğunuza "Lütfen odana git, çoraplarını giy, çantanı al ve salona gel" gibi 3 adımlı basit bir talimat verdiğinizde; odasına gidip sadece çoraplarını giyip orada öylece kaldığını veya ne yapacağını unuttuğunu fark ettiniz mi? Veya okuduğu bir cümlenin sonuna geldiğinde başını unuttuğunu, basit hesaplamaları zihninde tutmakta zorlandığını fark ediyor musunuz? Toplumda ve okulda bu durum genellikle "Aklı havada", "Dikkatsiz" ya da "Tembel" denilerek etiketlenir. Ancak otizm,

Çocuğunuz harfleri, kelimeleri çok rahat okuyor ama sıra basit bir toplama işlemine, saatin kaç olduğunu anlamaya veya para üstü hesaplamaya geldiğinde adeta bir duvara mı çarpıyor? Toplumda genellikle "Matematiğe kafası basmıyor", "Zaten tembel, dikkat etse yapar" denilerek geçiştirilen bu durum, aslında öğrenme güçlüklerinin en az bilinen ama en yaygın türlerinden biridir: Diskalkuli (Matematik Disleksisi). Diskalkuli, zeka seviyesinden tamamen bağımsız olarak, beynin sayıs

Alışveriş merkezinin gürültüsünde, ışıklı bir mağazada veya kalabalık bir aile oturmasında çocuğunuz aniden çığlık atmaya, kendini yere atmaya, kulaklarını kapatmaya veya etrafındakilere vurmaya başladı mı? Toplumda ve çevredeki gözlerde bu tablo sırafla "Çok şımarık", "Ailesi kural koymamış" ya da "Tantanayla istediğini yaptırmaya çalışıyor" şeklinde etiketlenir. Ancak otizm, DEHB, duyu bütünleme bozukluğu veya gelişimsel geriliği olan özel gereksinimli bir çocuk için bu dur

Parkta veya kreşte çocuğunuzun diğer çocukların tam yanında oturup aynı oyuncaklarla oynamasına rağmen, onlarla hiçbir etkileşime girmediğini, sanki orada başkası yokmuş gibi kendi dünyasında takıldığını fark ettiniz mi? Ebeveynler bu durumu çoğunlukla "Çocuğum arkadaş edinmek istemiyor", "Çok utangaç" ya da "Sadece kendi istediği oyunu oynuyor" şeklinde yorumlar. Ancak gelişim psikolojisinde ve otizm spektrumunda bu durum, çocukların sosyal gelişime adım atarken kullandığı k

Çocuğunuz düğmelerini iliklerken veya bağcıklarını bağlarken aşırı zorlanıyor mu? Makasla çizgi üstünden kesim yaparken, topu yakalarken ya da yeni bir oyunu denerken ilk adımı atmakta tereddüt mü ediyor? Toplumda genellikle "Daha küçük, eli yatkın değil" veya "Biraz sakar" denilerek geçiştirilen bu durum, aslında zihnin ve bedenin ortak Orkestra Şefi olan Psikomotor Gelişim ve beynin haritalama yeteneği olan Motor Planlama (Draksi) ile doğrudan ilgilidir. Psikomotor gelişim,

Çocuğunuzun yürümeye başladığı ilk dönemlerden itibaren sık sık parmak ucunda yürüdüğünü, bacak kaslarının adeta dirençli bir yay gibi sertleştiğini veya bacaklarını çaprazlayarak (makaslayarak) adım attığını fark ettiniz mi? Toplumda genellikle "Alışkanlıktır, büyüyünce düzelir" ya da "Sadece heves ediyor" denilerek geçiştirilen bu durum, tıp literatüründe sıklıkla Spasite (Kas Sertliği/Kasıntısı) veya nöro-motor bir kontrol farkı ile ilişkilendirilir. Peki, spasite tam olar

Özel eğitim yolculuğunun en kritik ve ilk adımı, çocuğun mevcut durumunu doğru okumaktır. Çocuğunuzda gelişimsel bir gecikme, otizm spektrum bozukluğu, öğrenme güçlüğü veya dikkat eksikliği şüphesi/tanısı varsa; zihinsel ve motor kapasitesini kulaktan dolma bilgilerle değil, uluslararası geçerliliği olan bilimsel değerlendirme testleriyle analiz etmek hayati önem taşır. Özel eğitimde doğru bir değerlendirme; çocuğun eksik kaldığı alanları tespit etmek kadar, onun gizli kalmış

Tarihin en büyük dehalarından biri olan Leonardo da Vinci’nin kişolojik not defterlerini inceleyen araştırmacılar, sıra dışı bir detayla karşılaştılar: Da Vinci, binlerce sayfalık kişisel notlarını ve icat çizimlerini sağdan sola doğru, yani sadece bir aynadan bakıldığında düzgün okunabilecek şekilde (Mirror Writing) kaleme almıştı. Günümüzde ilkokula başlayan pek çok çocuğun defterinde de benzer bir durumla karşılaşırız: "b" yerine "d", "p" yerine "q" yazılması, "3" sayısını

Bebeğiniz kucağınıza aldığınızda adeta bir "bez bebek" gibi kayıp gidiyor mu? Başını tutmada, oturmada veya emeklemede akranlarına göre belirgin bir gecikme mi var? Toplumda genellikle "Biraz tembel, büyüyünce toparlar" denilerek geçiştirilen bu durum, tıp literatüründe Hipotoni (Düşük Kas Tonusu) olarak adlandırılır. Hipotoni bir kas gücü eksikliği değil, beynin kaslara gönderdiği "hazırda bekleme" geriliminin (tonus) düşük olmasıdır. Sıra dışı olan ise, bu durumun sadece ka

Beş duyumuzu (görme, işitme, dokunma, tatma, koklama) herkes bilir. Peki ya vücudumuzun uzaydaki konumunu, kaslarımızın ne kadar güç harcadığını ve uzuvlarımızın nerede olduğunu gözlerimiz kapalıyken bile bilmemizi sağlayan "Gizli Duyumuz" hangisidir? Nörobilimde bu gizli duyuya Propriyosepsiyon (Özduyum) adı verilir. Propriyosepsiyon, kaslarımızda, eklemlerimizde ve tendonlarımızda yer alan reseptörler sayesinde beynimize sürekli "Şu an neredeyiz ve ne kadar güç harcıyoruz?"

Bir şehri helikopterle sadece 45 dakika gezdikten sonra, milimetrik detaylarına kadar hafızasından tuvale çizebilen Stephen Wiltshire’ı ya da dinlediği bir senfoniyi tek bir seferde piyanoda eksiksiz çalabilen otizmli müzisyenleri duymuş olabilirsiniz. Popüler kültürde ve nörobilim dünyasında büyüleyici bir hayranlık uyandıran bu durum, Savant Sendromu olarak adlandırılıyor. Nöroloji literatüründe "Islands of Ability" (Yetenek Adacıkları) olarak tanımlanan bu fenomen, genel g

Çocukluk çağında en sık karşılaşılan fiziksel yetersizlik nedenlerinden biri olan Serebral Palsi (Beyin Felci), gelişmekte olan beynin doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrası dönemde hasar görmesi sonucu o rtaya çıkan motor kontrol ve hareket bozukluğudur. Serebral Palsi, ilerleyici bir hastalık değildir; yani beyindeki mevcut hasar zamanla büyümez. Ancak müdahale edilmediğinde, kaslardaki sertlik (spastisite) ve duruş bozuklukları eklem kısıtlılıklarına yol açabilir. B

Down Sendromu, bir hastalık değil; bireyin hücrelerinde fazladan bir 21. kromozomun bulunması sonucu ortaya çıkan genetik bir çeşitliliktir. İnsan vücudunda normalde 46 kromozom bulunurken, Down sendromlu bireylerde bu sayı 47’dir. Bu "+1" kromozom farkı, bireyin fiziksel yapısını, zihinsel gelişim hızını ve kas tonusunu etkiler. Ancak unutulmamalıdır ki: Down sendromlu çocuklar doğru zamanda başlayan bilimsel ve sürekli bir özel eğitimle bağımsız bir yaşam sürebilir, okuma-y